Infrastruktura i środowisko - Narodowa strategia spójności Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Projekt Śląska Internetowa Biblioteka Zbiorów Zabytkowych
współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
PL | EN

Śląska Biblioteka Cyfrowa

 

 a Śląska zainicjowała, a następnie utworzyła wraz z Uniwersytetem Śląskim regionalną Śląską Bibliotekę Cyfrową, która dzięki otwartej formule Porozumienia ŚBC zrzesza obecnie 58 instytucji sfery kultury, nauki i edukacji z terenu Górnego Śląska i Śląska Opolskiego. Jej celem jest prezentacja w Internecie kulturowego dziedzictwa regionu historycznego Śląska w jego dawnej i współczesnej różnorodności, wspieranie działalności dydaktycznej i edukacyjnej oraz publikowanie naukowego dorobku regionu.


Pokaż Śląska Biblioteka Cyfrowa na większej mapie
Lokalizacja Uczestników - instytucji współtworzących zasób ŚBC

fbc.jpgNa zasób ŚBC składają się  publikacje w kolekcjach zawierających piśmiennictwo historyczne i źródłowe, materiały naukowe, edukacyjne, dydaktyczne, regionalne oraz instytucjonalne, a także kolekcje specjalne: masonika, judaika, publikacje z dawnych Kresów Wschodnich.

europeana.jpgŚBC jest włączona w polski system regionalnych i instytucjonalnych bibliotek cyfrowych w kraju - Federacja Bibliotek Cyfrowych, a jej zasób jest indeksowany i dostępny także przez internetowe wyszukiwarki. Chociaż zasób ŚBC jest złożony głównie z piśmiennictwa historycznego, jest ona jedną z najpopularniejszych bibliotek cyfrowych w Polsce. Od 11 grudnia 2009 roku publikacje ŚBC dostępne są w Europeanie.

ŚBC posiada, prócz wersji polskiej i angielskiej, także utworzone przez pracowników Biblioteki Śląskiej (i udostępnione innym bibliotekom cyfrowym w kraju) dodatkowe wersje językowe interfejsu: czeską, francuską oraz niemiecką, co przekłada się na wizyty z tych obszarów językowych.

ŚBC to także efektywny sposób prezentacji kulturowego i naukowego dorobku Śląska i promocji śląskich instytucji-współtwórców - w ciągu każdego miesiąca ŚBC odwiedza internetowa publiczność z ponad 60 krajów świata.

sbc_GA.jpg
Geograficzna lokalizacja użytkowników ŚBC
źródło: Google Analitics

Uczestnicy ŚBC mają pełną autonomię w zakresie wyboru materiałów do digitalzacji, jej tempa, sposobów finansowania, a udział w przedsięwzięciu nie jest uzależniony od ich uprzedniego przygotowania w zakresie technik tworzenia cyfrowych kolekcji. Otwarta, klastrowa formuła ŚBC pozwala także Uczestnikom na samodzielne pozyskiwanie treści z zasobów innych instytucji oraz osób prywatnych. Bliżej z koncepcją ŚBC mozna zapoznać się dzięki prezentacjom promującym inicjatywę.

Uczestnicy ŚBC ponadto niezależnie aplikują i realizują projekty cyfryzacji. W ciągu ostatnich dwóch lat zrealizowano lub realizowanych jest szereg innowacyjnych projektów z zakresu pozyskiwania nowych treści, ustanowienia lub poprawy własnej infrastruktury technicznej, zabezpieczania zbiorów, edukacji medialnej, społecznego e-włączenia, promocji tworzenia zasobów cyfrowych oraz wsparcia innych instytucji, pragnących rozpocząć digitalizację:

Społeczna Pracownia Digitalizacji (Biblioteka Śląska, finansowanie: MKiDN, Biblioteka Śląska, z programu Mecenat 2007), stanowiąca wielofunkcyjną komórkę organizacyjną, której celami są: wspieranie Uczestników ŚBC (szkolenia, udostępnianie stanowisk skanujących), edukacja medialna (praktyki studenckie, inne ośrodki digitalizacji), tworzenie zasobu cyfrowego siłami wolontariatu i e-włączenie (seniorzy Uniwersytetu III Wieku). SPD, dzięki podpisanemu porozumieniu pomiędzy Biblioteką Śląską, a Fundacją Nowoczesna Polska, jest także jednym z dostawców cyfrowych treści dla portalu Wolne Lektury.

Dostosowanie zasobu Śląskiej Biblioteki Cyfrowej do rozszerzonego dostępu internetowego (Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego, finansowanie: EFRR-RPO Województwa Śląskiego+Uniwersytet Śląski, 2008), - którego celem jest poszerzenie technologicznej i użytkowej dostępności zasobów ŚBC, m. in. w drodze ustanowienia dodatkowego systemu backupu oraz oprogramowania ułatwiającego dostęp dla studentów, naukowców oraz osoby niepełnosprawne.

Digitalizacja zasobów dziedzictwa kulturowego - kronik szkolnych (Urząd Miasta Katowice ze Związkiem Górnośląskim, finansowanie: EFRR-RPO Województwa Ślaskiego+UM Katowice 2009), priojekt, którego celem jest zeskanowanie, zabezpieczenie, przetłumaczenie i udostępnienie szerzej nieznanych źródeł historycznych - kronik szkół katowickich, ilustrujących tworzenie się systemu edukacji oraz przemiany społeczno-ekonomiczne na Górnym Śląsku. 

Cyfrowy Beskidzki Świat - digitalizacja najcenniejszych zbiorów i regionaliów (Książnica Beskidzka, finansowanie: MKiDN, 2009). w ramach którego Książnica zdigitalizowała kolekcję starodruków, regionaliów i czasopism.

Od stycznia 2008 roku , wraz z przystąpieniem do Porozumienia Książnicy Cieszyńskiej, do ŚBC włączone zostały zbiory Cieszyńskiej Biblioteki Wirtualnej. Publikowane są także cyfrowe zbiory zainicjowanego i realizowanego od roku 2007 przez Książnicę (wraz z czterema instytucjami partnerskimi) projektu  "Ochrona i konserwacja cieszyńskiego dziedzictwa piśmienniczego" (finansowanie: Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, MKiDN, Urząd Miasta Cieszyna, instytucje kościelne, 2007-2010), którego celem jest zabezpieczenie i udostępnienie bogatych, unikalnych  zbiorów zabytkowych Cieszyna. 

W ramach ŚBC testowane są od 2009 roku nowe sposoby organizacji pozyskiwania cyfrowych zasobów w postaci niskobudżetowego projektu mobilnej pracowni digitalizacji (w oparciu o kadrowe i sprzętowe zasoby Społecznej Pracowni Digitalizacji), realizowanego przez Bibliotekę Śląską i Muzeum Miejskie w Żywcu, dzięki któremu w ŚBC publikowane są cyfrowe kopie żywieckich kronik cechowych przechowywanych w Muzeum.

Projekt Śląska Internetowa Biblioteka Zbiorów Zabytkowych stanowi pod względem merytorycznym i technologicznym uzupełnienie Śląskiej Biblioteki Cyfrowej. Zasoby cyfrowe pozyskane w ramach projektu ŚIBZZ będą prezentowane na platformie biblioteki cyfrowej regionu ślaskiego, a nowa infrastruktura programowo-techniczna (wraz z mobilnym stanowiskiem digitalizacji) zapewni automatyzację procesu digitalizacji oraz  długoterminowe przechowywanie cyfrowego zasobu.

oprac. Remigiusz Lis - Biblioteka Śląska-Śląska Biblioteka Cyfrowa